Jóhannes Sveinsson Kjarval fæddist í Efriey í Skaftafellssýslu árið 1885. Fjögurra ára var hann sendur í fóstur til frændfólks síns í Geitavík í Borgarfirði eystra og ólst þar upp.

Þegar Kjarval var 17 ára fluttist hann til Reykjavíkur. Hann hafði lengi verið áhugasamur um myndlist og einsetti sér að mennta sig og taka framförum á listabrautinni. Vann hann fyrir sér með sjómennsku og ýmsum störfum í landi en teiknaði og málaði þegar tími vannst til.

Kjarval var ljóst að til að ná árangri í myndlist yrði hann að fara utan. Síðla árs 1911 sigldi hann með togara til London með það að markmiði að komast inní Konunglega listaháskólann. Ekki fékk Kjarval skólavist en hann notaði tímann í London til að skoða söfn og mála. Næsta vor hélt hann til Kaupmannahafnar. Að loknu árs teikninámi við tækniskóla fékk hann inngöngu í Konunglega listaháskólann. Þar stundaði hann nám næstu árin og brautskráðist í árslok 1917.

Á námsárunum kom Kjarval oftast heim á sumrin og málaði. Að loknu náminu í Kaupmannahöfn ferðaðist hann um Norðurlönd og dvaldist einnig um hríð á Ítalíu.

Jóhannes tók ungur upp nafnið Kjarval, sennilega árið 1910, ásamt bræðrum sínum, Karel og Þorsteini. Ekki er ólíklegt að hugmyndina um ættarnafnið megi rekja til skrifa Guðmundar Kambans um íslensk ættarnöfn. Guðmundur hvatti ungt fólk til að leggja niður föðurnöfn sín en taka þess í stað upp ættarnöfn sem féllu vel að íslenskri tungu.

Kjarval notaði þó fleiri nöfn. Á tímabili tók hann sér stundum nafn Albjarts Siklingsburs konungssonar sem þekktur er úr sögum og ævintýrum. Og einnig átti hann til að skrifa sig upp á ítölsku “Giovanni Effrei" ( Jóhannes frá Efriey).